Kendi Kendine İlaç Kullanımı ve Sağlık Okuryazarlığı İle İlgili Özelliklerin Saptanması - şenlik, zeynep belma (Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi, 2023)
Amaç: Ankara ilindeki aile hekimliği birimlerinden sağlık hizmeti alan bireylerin kendi kendine ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlık düzeyinin saptanmasıdır.Yöntem: Kesitsel tipteki bu çalışma, Aile hekimliği birimine herhangi bir sebeple başvuran, 18 yaşın üzerinde, çalışmaya katılmayı kabul eden 355 kişi ile yürütülmüştür. Veri kaynağı olarak anket formu yüz yüze uygulanmıştır. Anket formunun birinci bölümünde sosyo-demografik özelliklere ilişkin sorular, ikinci bölümde sağlık durumu ve kendi kendine ilaç kullanımına ilişkin sorular ve üçüncü bölümde ise Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği yer almaktadır.Bulgular: Katılımcıların kendi kendine ilaç kullanım sıklığı %27,9, son 1 yılda kendi kendine ilaç kullanım sıklığı %24,8, son 1 ayda kendi kendine ilaç kullanım sıklığı %19,2’dir. Katılımcıların %15,2’si ilaçların prospektüsünü okumadığını belirtmiştir. Katılımcıların %53,5’i yetersiz, %19,4’ü sorunlu, %18,6’sı yeterli, %8,5’i mükemmel sağlık okuryazarlık düzeyindedir. Katılımcıların kendi kendine ilaç kullanma sıklığını kadın olmak 3,0 kat, kronik hastalığın olması 5,9 kat, prospektüs okumak 5,6 kat, iki haftadan az süren sağlık sorunları olduğunda eczacıya danışarak ilaç kullanmak 8,8 kat, iki haftadan az süren sağlık sorunları olduğunda arkadaş, tanıdık tavsiyesi ile ilaç kullanmak 4,1 kat iki haftadan az süren sağlık sorunları olduğunda bitkisel-geleneksel yöntemleri kullanmak 6,7 kat, evde, ileride lazım olur düşüncesi ile ilaç bulundurmak 5,2 kat, aile bireylerine ilaç tavsiyesinde bulunmak 7,3 kat artırmaktadır.
Keywords: Kendi Kendine İlaç Kullanımı, Sağlık Okuryazarlığı, Sağlığı Etkileyen Davranışlara