Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
type: channel
description: Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi, Sağlığı koruma/geliştirme, sağlıklı yaşam alanında çalışan tarafları ortak bir platformda buluşturmayı amaçlamaktadır. Sağlık okuryazarlığı; bireylerin kendi sağlığı ve toplum sağlığını iyileştirmek amacıyla, yaşam tarzı ve koşullarını değiştirmede gerekli bilgi, beceri ve kendine güven düzeyine ulaşmasıdır. Zor sağlık koşullarını ve sorunlarını anlamakla da yakından ilgilidir. Sağlık hizmetlerinin bazen karmaşık ve kafa karıştırıcı algılanması yüzünden çok sayıda insan sağlık ve sağlık seçenekleri hakkında bilgi edinmekte zorlanmaktadır. Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi, kişilerin sağlığını korumak ve geliştirmek, yaşam kalitesini artırmak için yapılan bilimsel çalışmaların, araştırma ve analizlerin yer aldığı akademik bir dergi niteliğindedir. Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi, Türkiye’de “Sağlık Okuryazarlığı” konularını disiplinler arası yaklaşımla ele alan bilimsel süreli bir yayındır. Gelecekle ilgili bilimsel öngörüler sağlık okuryazarlığı alanında işbirliği platformlarının güçlendirilmesi gerektiği yönündedir. Sağlık okuryazarlığı alanında uluslararası düzeyde bilgi paylaşımı için uygun bir platform niteliğindedir. Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi, sağlığı koruma/geliştirme, sağlıklı yaşam alanında çalışan tarafları ortak bir platformda buluşturmayı amaçlamaktadır. Dergi yılda 3 kere (Mart, Nisan, Temmuz-Ağustos, Kasım-Aralık) yayınlanmaktadır.
publisher: Gazi University
language: en
publication name: Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
issn: 2717-7831
items: Fungal Infections and Health Literacy: The Media in Community Health Awareness
items: Antenatal Schools – Benefits and Attitudes
items: Likenler ve Mikroplastikler
items: Sağlık Okuryazarlığı: Bireysel, Toplumsal ve Sistem Boyutları
items: Çocuk Diş Hekimliğinde Davranış Yönlendirme Teknikleri: Bir Güncelleme
items: Determination of Factors Affecting Adolescents’ Healthy Lifestyle Behaviors and Self-Efficacy Levels According to the Health Promotion Model
items: Değişen Dünyada Tek Sağlık Okur Yazarlığı
items: Flor Kullanımının Ağız ve Diş Sağlığı Üzerine Etkileri
items: A Study on Determining Health Literacy and Neighborhood Perceptions Among Hospitalized Children and Their Parents in a City in Turkey
items: Yatan Hasta Refakatçilerinin Sağlık Okur Yazarlığı Düzeyinin Sosyoekonomik Farklılıklar ve Bazı Sağlık Davranışları Yönünden İncelenmesi
items: Application of Telemedicine in the Diagnosis of Oncogynaecological Diseases
items: Determining The Food and Nutrition Literacy Status of Universıty Students
items: GAZİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALINDA ÇALIŞMAKTA OLAN ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ DOKTORLARIN MEMNUNİYET DÜZEYLERİ HAKKINDA ÇALIŞMA
items: ÇOCUK DİŞ HEKİMLİĞİNDE EBEVEYN AĞIZ-DİŞ SAĞLIĞI OKURYAZARLIĞI VE ÇOCUKLARIN AĞIZ-DİŞ SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: BİR DERLEME
items: Türkiye'de Göç Sağlığı ve Sivil Toplum Kuruluşları
items: Diyabet Ve Hipertansiyon: Başkentte Toplum Farkındalığının Bir Örneği
items: Malatya’da Yaşayan 18-55 Yaş Arası Bireylerin Sağlık Okuryazarlığı Düzeylerinin İncelenmesi
items: Bibliyometrik Analize Genel Bir Bakış
items: Üniversite Öğrencilerinin Çevresel Sorunların Sağlık Üzerindeki Etkilerine Dair Algıları
items: Results and needs of training of trainers of NGO staff working in the earthquake zone after the devastating earthquake in Turkey on 6 February
items: Ankara Tütün Ve Tütün Ürünlerinin Kullanımı İle Mücadele Çalıştayı: Etkinlik Deneyimi
items: Ankara Gazi Üniversitesi Hastanesi’ne başvuran gebelerin gebelik takip durumu ve etkileyen faktörlerinin değerlendirilmesi
items: Türkiye Ve Dünya’da Bulaşıcı Hastalık Bildirim Sistemlerinin Güncel Durumu Ve Karşılaştırılması
items: Ali-Abad eğitim hastanesindeki Sağlık Çalışanlarının afet yönetimine yönelik Bilgi, Tutum ve Uygulamaya Hazır Olma Durumları (KArP)
items: Dünyada ve Ülkemizde Pandemi Sürecinde Toplum Eczacılarının Rolü
items: Avrupa'da Yenilikçi Yöntemler ile Sağlık Okuryazarlığı Eğitim Programı Geliştirme ve Tıp Eğitimine Entegre Etme-HELEM-EU
items: Çevre ve Çocuk Sağlığı
items: Sağlık Okuryazarlığı Özelinde Ölçek Geliştirme Aşamaları
items: Gençlerin Öğrenim Yaşamı Boyunca Okul İklimi Deneyimleri
items: Fabrika Çalışanlarının İş Güvenliği Kültürü ve İş Doyum Düzeylerinin Belirlenmesi

Fungal Infections and Health Literacy: The Media in Community Health Awareness
type: item
description: Fungal infections are increasingly recognized as a pressing public health issue due to their substantial morbidity and mortality, particularly in immunocompromised populations. The emergence of antifungal resistance underscores the need for robust surveillance and effective community-based prevention strategies. Despite this burden, public awareness and understanding of fungal diseases remain limited, reflecting the critical role of health literacy in shaping health behaviors and outcomes. Health literacy (HL) refers to the ability of individuals to access, comprehend, interpret, and apply health-related information; inadequate HL contributes to misconceptions, delayed health-seeking behavior, and poor treatment adherence. Media plays a pivotal role in shaping community perceptions by producing and disseminating health information. The transition from traditional to digital and social media has expanded access to diverse health messages, but it has also increased the risk of misinformation. Media literacy is therefore essential to empower individuals and communities to critically assess health messages and to make informed health decisions. This review explores the epidemiology of fungal infections, the influence of health literacy on diagnostic and treatment pathways, and the media’s role in constructing public perceptions. It emphasizes the integration of health and media literacy as a strategy to improve community health outcomes. Drawing on national and international examples, the paper highlights the impact of media on public health and provides recommendations for strengthening accurate information dissemination and health education within communities.
subject: Literature Review
  topic: section
subject: Fungal infections
  topic: keywords
subject: health literacy
  topic: keywords
subject: media literacy
  topic: keywords
subject: community health
  topic: keywords
subject: public health education
  topic: keywords
creator: Ayşe Kalkancı
rights: Telif Hakkı (c) 2026 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2026-03-31
publication date: 2026-03-31
starting page: 11
ending page: 21

Antenatal Schools – Benefits and Attitudes
type: item
description: Antenatal schools are structured educational programs aimed at supporting expectant mothers and their partners during pregnancy, childbirth, and providing early newborn care. Objective: This study aims to explore the opinions and attitudes of expectant parents regarding participation in antenatal school programs. Materials and Methods: A cross-sectional study was conducted using a combination of sociological and statistical methods. Data were collected through an online survey administered to pregnant women and expectant parents. Descriptive statistical analysis was applied to evaluate participants’ attitudes toward antenatal school attendance and perceived benefits. Results: Antenatal schools currently reach a considerable proportion of pregnant women; however, the findings indicate potential for broader participation. Pregnant women and mothers-to-be demonstrate a high level of awareness regarding the importance and usefulness of antenatal education, whereas their partners show comparatively lower engagement. The majority of respondents identify antenatal school participation as beneficial, particularly in relation to preparation for childbirth and newborn care. Conclusion: Antenatal schools play a significant role in preparing expectant mothers for childbirth and in developing practical skills for newborn care. Midwives have a central supportive role in antenatal education and contribute substantially to improving maternal knowledge and confidence.
subject: Research Article
  topic: section
subject: Antenatal school
  topic: keywords
subject: Pregnancy
  topic: keywords
subject: Education
  topic: keywords
subject: Benefits
  topic: keywords
subject: Midwife
  topic: keywords
creator: Hristina Gencheva
rights: Telif Hakkı (c) 2026 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2026-03-31
publication date: 2026-03-31
starting page: 23
ending page: 30

Likenler ve Mikroplastikler
type: item
description: Likenler, algler ile mantarların fizyolojik ve morfolojik birlikteliklerinden oluşmuştur. Likenlerin ekstrem koşullarda bile yaşayabilmesini, çevresel faktörlere adaptasyonunu yapılarındaki sekonder metabolitler sağlar. Sekonder metabolitler likenlere, antimikrobiyal, anitbakteriyal, antifungal gibi biyolojik aktiviteler kazandırır. Likenlerin çok sayıda kullanım alanları vardır. Geçmişten bugüne alternatif tıpta, gıda alanında, sanayide, biyoizleme alanlarında kullanılmıştır. Boyutları oldukça küçük olan mikroplastiklerin, doğaya ve insanlara verdiği zararların giderek artıyor olması, bu alandaki çalışmalara ağırlık verilmesi ihtiyacını doğurmuştur. Xanthoria parietina liken türü başta olmak üzere farklı liken türleri kullanılarak havadaki mikroplastik oranlarının pasif yöntem ile biyoizlemesi yapılmıştır. Bu yöntemle incelenen likenlerde mikroplastik kalıntılara rastlanmıştır.
subject: Review
  topic: section
subject: Mikroplastik
  topic: keywords
subject: Kirlilik
  topic: keywords
subject: Liken
  topic: keywords
subject: Sağlık
  topic: keywords
creator: Nida Nur ÖZBEY
creator: Atila YILDIZ
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2025-12-06
publication date: 2025-12-06
starting page: 161
ending page: 171

Sağlık Okuryazarlığı: Bireysel, Toplumsal ve Sistem Boyutları
type: item
description: Bu derlemede, SOY’u bireysel, toplumsal ve sistem düzeylerinde etkileyen faktörleri ve aralarındaki etkileşim mekanizmalarını inceleyerek, SOY’un sağlığı geliştirme, sağlık eşitsizliklerini azaltma ve sağlık sistemlerini güçlendirme açısından rolünü ortaya koymak amaçlanmıştır. SOY; bireylerin sağlık bilgisine erişme, anlama, değerlendirme ve karar verme becerilerini kapsayan, halk sağlığı ve davranış değişikliğiyle yakından ilişkili çok boyutlu bir kavramdır. Bireysel düzeyde yüksek SOY, özyeterlik ve bilinçli karar verme kapasitesini artırarak koruyucu sağlık davranışlarının benimsenmesini ve tedaviye uyumu destekler. Toplumsal düzeyde SOY, sosyal sermaye, güven, dayanışma ve kolektif sağlık bilinci aracılığıyla toplumun genel sağlık düzeyini yükseltir. Sistem düzeyinde ise kurumsal veya örgütsel SOY, sağlık hizmetlerinin erişilebilirliğini, hasta-profesyonel iletişimini ve sağlık politikalarının kapsayıcılığını güçlendirir. Dijital sağlık okuryazarlığı, bilgiye erişimde eşitsizlikleri azaltmada ve infodemi etkilerini önlemede giderek daha önemli hale gelmektedir. Sonuç olarak, SOY bireysel bir beceri olma yanında sağlık eşitsizliklerini azaltan, toplum temelli iletişimi güçlendiren ve sağlık sistemlerini dönüştüren stratejik bir halk sağlığı aracıdır.
subject: Review
  topic: section
subject: Sağlık okuryazarlığı
  topic: keywords
subject: Halk Sağlığı
  topic: keywords
subject: Davranış değişikliği
  topic: keywords
subject: Özyeterlik, sağlık iletişimi
  topic: keywords
subject: sağlık hizmetlerine erişim
  topic: keywords
subject: Dijital sağlık
  topic: keywords
subject: Sağlık politikası
  topic: keywords
creator: Fevziye ÇETİNKAYA
creator: Melis NAÇAR
creator: Serpil POYRAZOĞLU
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2025-12-06
publication date: 2025-12-06
starting page: 151
ending page: 160

Çocuk Diş Hekimliğinde Davranış Yönlendirme Teknikleri: Bir Güncelleme
type: item
description: Dental kaygı, korku ve fobi çocuk diş hekimliğinde sık karşılaşılan psikolojik durumlardır ve tedaviye uyum güçlüğü ile olumsuz ağız-diş sağlığı sonuçlarına yol açabilir. Bu durumların gelişiminde çocukların geçmiş deneyimleri, ebeveyn tutumları ve çevresel faktörler önemli rol oynamaktadır. Çocuk diş hekimliğinde bu sorunları yönetmek amacıyla çeşitli davranış yönlendirme teknikleri geliştirilmiştir. Bu teknikler; iletişimsel yaklaşımlar, pekiştirme yöntemleri, dikkat dağıtma ve duyarsızlaştırma gibi farklı stratejileri içermekte ve literatürde etkinlikleriyle desteklenmektedir. Ancak yöntemlerin avantajları, sınırlılıkları ve ebeveyn kabulü farklılık gösterebilmektedir. Bu derlemenin amacı, çocuk diş hekimliğinde kullanılan güncel davranış yönlendirme tekniklerini özetlemek, etkinliklerini ve sınırlılıklarını tartışmak ve klinik uygulamalara yönelik pratik öneriler sunmaktır. Sonuç olarak, bireyselleştirilmiş teknik seçimi ve ebeveyn katılımının dikkate alınması, tedavi başarısı ve çocuklarda olumlu dental tutumların geliştirilmesi açısından kritik öneme sahiptir.
subject: Review
  topic: section
subject: Çocuk Diş Hekimliği
  topic: keywords
subject: Davranış Yönlendirmesi
  topic: keywords
subject: Dental Kaygı
  topic: keywords
subject: Dental Korku
  topic: keywords
subject: Dental Fobi
  topic: keywords
creator: Erva Güngör
creator: Nevra Karamüftüoğlu
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2025-12-06
publication date: 2025-12-06
starting page: 105
ending page: 111

Determination of Factors Affecting Adolescents’ Healthy Lifestyle Behaviors and Self-Efficacy Levels According to the Health Promotion Model
type: item
description: Aim: This study aimed to determine the relationship between adolescents’ healthy lifestyle behaviors and self-efficacy levels, as well as the factors affecting this relationship. Methods: The study was completed between September 15 and October 15, 2020, with 816 adolescents aged 14-17, attending high school in a provincial center, who voluntarily participated. Data were collected using a “Descriptive Questionnaire” including socio-demographic information, the “Adolescent Lifestyle Scale,” and the “Self-Efficacy/Competence Scale.” Results: The mean score of the participants on the Adolescent Lifestyle Scale was found to be =104.07±19.23, and the mean score on the Self-Efficacy Scale was =84.78±14.32. A significant relationship was found between adolescents’ lifestyle behaviors and their self-efficacy levels. Based on the study results, school health policies should promote personalized interventions that enhance adolescents’ self-efficacy and address sociodemographic disparities to support equitable development of healthy lifestyle behaviors. Conclusion: It was concluded that factors such as adolescents’ role in health change and their self-definition of health affect adolescents’ healthy lifestyle behaviors.
subject: Research Article
  topic: section
subject: Adolescent
  topic: keywords
subject: School
  topic: keywords
subject: Health
  topic: keywords
subject: Lifestyle
  topic: keywords
subject: Self-efficacy
  topic: keywords
subject: Nurse
  topic: keywords
creator: Hakan Avan
creator: Meral Bayat
rights: Telif Hakkı (c) 2026 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2026-03-31
publication date: 2026-03-31
starting page: 1
ending page: 10

Değişen Dünyada Tek Sağlık Okur Yazarlığı
type: item
description: Bu proje, insan, hayvan ve ekosistem sağlığı arasındaki karşılıklı ilişkileri vurgulayan Tek Sağlık yaklaşımı çerçevesinde yetişkinlerde çevre sağlığı okuryazarlığını (ÇSO) ve yeşil becerileri geliştirmeyi amaçlamıştır. İtalya, Portekiz ve Türkiye’de yürütülen faaliyetler arasında beş proje toplantısı, ortaklık atölyeleri ve eğitim programları yer almıştır. Portekiz’de düzenlenen Eğiticilerin Eğitimi Programı’na 24 uzman katılmış, yetişkin eğitim faaliyetleri ile 130 kişiye ulaşılmıştır. Eğitici ve katılımcı rehberleri ile anket uygulama ve değerlendirme raporu eğitim çıktıları arasında yer almıştır. Ortak ülkelerde gerçekleştirilen tanıtım etkinlikleri proje sonuçlarının yaygınlaştırılmasına katkı sağlamıştır. Üç ağaç dikme ve bitki sahiplenme etkinliği düzenlenerek sürdürülebilirlik bilinci ve çevresel sorumluluk pekiştirilmiştir. İtalya’da 16 kişinin katılımıyla gerçekleştirilen çok sektörlü çalıştay, sektörler arası iş birliği ve diyalogu güçlendirmiştir. Ayrıca proje kapsamında resmi EnvirONE-HEALTH web sitesi ve çevrimiçi öğrenme platformu oluşturulmuştur. Bu platform, kaynaklar, eğitim materyalleri ve anket aracıyla kullanıcı etkileşimini artırarak çevre sağlığı okuryazarlığını desteklemiş, yeşil becerileri teşvik etmiş ve sürdürülebilir sağlık çıktıları için disiplinler arası iş birliğini güçlendirmiştir.
subject: Research Article
  topic: section
subject: Çevre sorunları
  topic: keywords
subject: Sağlık
  topic: keywords
subject: Çevre sağlığı
  topic: keywords
subject: Çevre sağlığı okuryazarlığı
  topic: keywords
creator: Cansu Özbaş
creator: Şahin TOPRAK
creator: Esra GÜLTEKİN KOÇ
creator: Serkan ARAS
creator: Ahmet AKDOĞAN
creator: Jorge VELOSO
creator: Antonio MOLINARI
creator: Mustafa ALTUNSOY
creator: Seçil ÖZKAN
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2025-12-06
publication date: 2025-12-06
starting page: 137
ending page: 141

Flor Kullanımının Ağız ve Diş Sağlığı Üzerine Etkileri
type: item
description: Flor 20. yüzyıldan itibaren çürük önleyici etkinliği kanıtlanmış ve bu amaçla kullanılan en önemli malzemelerin başında gelmektedir. Diş çürüğü ise ülkelerin farklı sosyoekonomik veya sosyokültürel özelliklerine bakmaksızın ortak bir halk sağlığı sorunu olarak öne çıkmaktadır. Araştırmalar göstermiştir ki, flor dişlerin yiyecekler yoluyla alınan veya ağızdaki Streptococcus mutans gibi çürük yapıcı bakteriler tarafından oluşturulan asitlere karşı dişin demineralize olmasını (mineral kaybını) önler, başlangıç aşamasındaki mine çürüğü olan beyaz lezyonların (white spot lessions) geri dönüşümünü (remineralizasyonu) sağlayabilir ve çürük yapıcı bakterilerin etki mekanizmasını bozarak antimikrobiyal etki gösterebilir. Bu sebeple, dünya hastalık yükünde önemli bir yere sahip olan diş çürüğü ile mücadelede flor gerek suların florlanması gibi sistemik yollarla gerekse diş hekimleri tarafından uygulanan flor jeli gibi yöntemlerle, özellikle henüz dişleri yapım aşamasında olan çocuklara yönelik, önemli bir ağız ve diş sağlığı koruyucu uygulaması olarak kullanılmaktadır. Profesyonel uygulamaların yanı sıra florlu diş macunları, florlu ağız gargaraları ile flor, bireysel hijyen ve bakım alışkanlıkları yoluyla da toplum nezdinde yaygın kullanım alanı bulmuştur. Bu makalenin amacı, flor kullanımı konusunda sağlık okur yazarlığına katkı sağlayacak önemli bilgileri paylaşmak ve florun günümüz diş hekimliğinde kullanım yöntemleri, diş üzerinde çürük önleyici etki mekanizması ve muhtemel yan etkileri konusunda bir derleme sunmaktır.
subject: Review
  topic: section
subject: Halk Sağlığı
  topic: keywords
subject: florid
  topic: keywords
subject: Toplum Ağız Diş Sağlığı
  topic: keywords
creator: Sibel Aydın Çomaktekin
creator: Cansu Özbaş
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2025-12-06
publication date: 2025-12-06
starting page: 143
ending page: 149

A Study on Determining Health Literacy and Neighborhood Perceptions Among Hospitalized Children and Their Parents in a City in Turkey
type: item
description: Objective: This study investigates the relationship between health literacy and neighborhood perception among hospitalized children and their parents. Health literacy, encompassing the ability to understand and utilize health information, directly influences health outcomes. Health literacy levels are known to be low in Turkey. This study aims to assess the health literacy levels of children and parents, their perceptions of their neighborhoods, and the interaction between these variables. Materials and Methods: A cross-sectional study design was employed to evaluate health literacy and neighborhood perception among hospitalized children and their parents. The research was conducted between March 1 and October 30, 2024, at a University Health Practice and Research Hospital. Data collection instruments included the Child Demographic Information Form, the Health Literacy Scale for School-Aged Children, the Parent Demographic Information Form, the Health Literacy Scale, and the Perceived Neighborhood Disorder Scale. Results: A total of 648 individuals participated in the study, comprising 324 children and 324 parents. Among the parents, 33.3% were aged 31–39, while 36.5% of the children were aged 11–14. Sociodemographic comparisons revealed statistically significant differences in information access, evaluation, and application based on the number of children (p < 0.01). Conclusion: While the sociodemographic characteristics of parents, as well as the age, gender, and education level of children, were found to influence health literacy, no significant relationship was identified between health literacy and neighborhood perception. The findings highlight the importance of nurses taking active roles in initiatives aimed at improving health literacy.
subject: Research Article
  topic: section
subject: Nursing
  topic: keywords
subject: Neighborhood perception
  topic: keywords
subject: Health literacy
  topic: keywords
subject: Child
  topic: keywords
subject: Hospitalization
  topic: keywords
creator: Hakan AVAN
creator: Vedat ARGIN
creator: Birgül VURAL
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2025-12-06
publication date: 2025-12-06
starting page: 123
ending page: 136

Yatan Hasta Refakatçilerinin Sağlık Okur Yazarlığı Düzeyinin Sosyoekonomik Farklılıklar ve Bazı Sağlık Davranışları Yönünden İncelenmesi
type: item
description: Dünyada ve ülkemizde sağlık okuryazarlığı etkileyen faktörler öne çıkmaktadır. Bu çalışmada da refakatçilerinin sağlık okur yazarlığı düzeylerinin, sosyo-ekonomik durumla ve sağlıklı yaşam davranışları ile ilişkisini incelenmektedir. Çalışma tanımlayıcı türde olup bir üniversite hastanesinde yatan hastaların refakatçilerinden oluşmuştur. Verilerin toplanmasında Avrupa Sağlık Okur Yazarlığı Ölçeğinin Türkçesinden (ASOY-TR), bireylerin sosyoekonomik durumlarını değerlendirmek için bir anket formu ve için Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA) Kısa Formu kullanılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından bireylerin kurum ziyareti sırasında yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde sayı, yüzde, ki kare testi, binary logistic regresyon analizleri kullanılmıştır. Yaş artıkça sağlık okuryazarlığı yeterliliği azalmaktadır, SES durumu iyi olanlar, genel sağlık durumu iyi olanlar yeterli sağlık okur yazarlığı artmaktadır. Sigara içme durumu hiç içmemiş olanlar bırakmış olanlara göre daha fazla yetersiz sağlık okuryazarlığına sahipken alkol içme durumu halen içiyor olanlar da bırakmış olanlara göre daha fazla yetersiz sağlık okuryazarlığına sahiptir.
subject: Research Article
  topic: section
subject: Sağlık Okuryazarlığı
  topic: keywords
subject: sosyoekonomik durum
  topic: keywords
subject: sağlık özellikleri
  topic: keywords
creator: Feyza KOCAKURT
creator: Sarp ÜNER
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2025-12-06
publication date: 2025-12-06
starting page: 113
ending page: 122

Application of Telemedicine in the Diagnosis of Oncogynaecological Diseases
type: item
description: Abstract: Oncogynaecological diseases, including cervical, endometrial, ovarian cancers, and others, require a comprehensive and multi-layered approach to diagnosis and treatment. Early detection of these diseases is crucial for successful treatment and increasing survival chances. While traditional medical exams remain the foundation for diagnosis, telemedicine offers new ways of delivering these services, especially in situations where access to healthcare specialists is limited. The aim of this paper is to explore the applications of telemedicine in the diagnosis of oncogynaecological diseases, focusing on the advantages, challenges, and potential of this innovative technology. By analyzing current practices and research in this field, we will attempt to outline the future of telemedicine in oncogynaecology and its impact on women's health.
subject: Original Article
  topic: section
subject: telemedicine, midwife, oncogynaecological diseases, diagnosis
  topic: keywords
creator: Hristina Gencheva
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2025-03-03
publication date: 2025-03-03
starting page: 80
ending page: 85

Determining The Food and Nutrition Literacy Status of Universıty Students
type: item
description: Background and Objectives: Food literacy is a multidimensional concept that encompasses the knowledge, skills and motivation to effectively access and use nutrition information. Improving food literacy can promote healthier eating habits, reduce the risk of diet-related diseases, and improve the overall well-being of university students. This study aims to assess the level of food and nutrition literacy among university students. Material and Methods: The population of the study consisted of students of xxx University, while the sample consisted of 560 students. The data of the study were collected using socio-demographic information form and Food and Nutrition Literacy Scale (FNL). Descriptive statistics, Mann-Whitney U test or Kruskal-Wall test were used to analyse the data. Results: It was found that women scored higher on the attitude dimension, that the mean score on the knowledge and behaviour dimension increased with increasing age, that the score of the students of the Vocational School of Health Services was lower than that of the other departments on the knowledge and behaviour dimension, and that the scores on the knowledge and behaviour dimension increased with increasing class. It was found that the behavioural dimension of those who received nutrition support was higher than those who did not, and the mean score of those who received nutrition education was higher in the knowledge and behaviour dimension (p<0.05). Conclusion: It was found that students did not have an adequate level of food and nutrition literacy and that gender, age, class and education influenced this level. In line with these findings, it is recommended that training programmes aimed at raising awareness of healthy eating should be expanded in universities and that sustainable food policies should be developed to enable students to make informed food choices.
subject: Research Article
  topic: section
subject: Literacy, Nutrition, University Students
  topic: keywords
creator: Selma Kahraman
creator: Suzan Havlioğlu
creator: Özlem Kaçkin
creator: Arzu Timuçin
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2025-03-03
publication date: 2025-03-03
starting page: 86
ending page: 91

GAZİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALINDA ÇALIŞMAKTA OLAN ARAŞTIRMA GÖREVLİSİ DOKTORLARIN MEMNUNİYET DÜZEYLERİ HAKKINDA ÇALIŞMA
type: item
description: Bu çalışmada, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı’nda görev yapan uzmanlık öğrencilerinin, eğitimi ve eğiticileri değerlendirip bu bağlamda ortaya çıkan memnuniyetlerinin yazılı bir araştırmaya dönüştürülmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı tipte olan bu çalışmanın bulguları, araştırma görevlisi doktorların demografik özellikleri, yönetici yaklaşımları ve karar alma süreçlerinden memnuniyet durumu, eğitim öğretim araştırma faaliyetlerinden memnuniyet durumu, altyapı ve diğer olanaklardan memnuniyet durumu, kurumsal aidiyet durumu hakkında elde edilen verilerin SPSS 23 programı kullanılarak analiz edilmesiyle ortaya çıkarıldı. Bu çalışmada, araştırma görevlisi doktorların çoğunun kendini ilgilendiren faaliyetler konusunda yeterince fikrinin alınmadığını düşündüğü saptanmıştır. Katılımcıların yarıdan fazlasının görev tanımlarına uygun olarak çalıştırılmadıkları belirlenmiştir. Araştırma görevlisi doktorların çoğunluğu kendilerine sağlanan mekânsal destekten memnun olmadıklarını ifade etmiştir. Katılımcıların çoğunluğunun yemekhane ve otopark hizmetlerinden memnun olmadıkları da saptanmıştır. Araştırma görevlisi doktorlar ve yöneticiler arasındaki iletişimin kuvvetlendirilmesi, varsa iş tanımına uygun olmayan görev ve sorumlulukların gözden geçirilmesi önerilmektedir. Ayrıca çalışma ortamı, yemekhane hizmetleri, otopark kapasitesi gibi fiziki şartların da vasatın üzerine çıkarılması için çalışmaların yapılması önerilmektedir.
subject: Research Article
  topic: section
subject: iş memnuniyeti, araştırma görevlisi doktor, halk sağlığı, tıpta uzmanlık eğitimi
  topic: keywords
creator: Kadir Serdar Yılmaz
creator: Harun Sönmez
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2025-03-03
publication date: 2025-03-03
starting page: 70
ending page: 79

ÇOCUK DİŞ HEKİMLİĞİNDE EBEVEYN AĞIZ-DİŞ SAĞLIĞI OKURYAZARLIĞI VE ÇOCUKLARIN AĞIZ-DİŞ SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: BİR DERLEME
type: item
description: Sağlık okuryazarlığı kavramının nispeten yeni bir alanı olan ağız-diş sağlığı okuryazarlığı,bireylerin ağız ve diş sağlığı ile ilgili bilgi edinme,işleme ve uygulama yeteneğini ifade etmektedir.Ağız ve diş sağlığı,sadece yetişkinlerin değil,aynı zamanda çocukların genel sağlığı üzerinde de önemli bir etkiye sahiptir.Çocukların ağız ve diş sağlığı,genel sağlıklarının temel unsurlarından biri olup,uzun vadede yaşam kalitelerini etkileyebilir ve çocukluk dönemindeki ağız ve diş sağlığı sorunları,erişkinlikte daha büyük sağlık problemlerine yol açabilir.Ebeveynlerin ağız ve diş sağlığına dair bilgi düzeyleri,çocukların diş bakımı alışkanlıkları ve ağız ve diş sağlığı sorunlarının önlenmesinde önemli bir faktördür.Bu derleme,ebeveynlerin ağız-diş sağlığı okuryazarlığı ile çocukların ağız ve diş sağlığı arasında kurulan ilişkinin önemini ele almayı ve çocuk diş hekimliği bağlamında değerlendirmeyi amaçlamaktadır.Araştırmalar,düşük ağız-diş sağlığı okuryazarlığı seviyesine sahip ebeveynlerin çocuklarında diş çürükleri ve periodontal hastalıkların daha yaygın olduğunu göstermektedir.Ebeveynlerin ağız ve diş sağlığı konusundaki bilgi düzeyi,çocuklarının diş fırçalama alışkanlıkları,diş hekimi ziyaret sıklıkları ve genel ağız hijyeni üzerinde doğrudan etkilidir.Ayrıca,sosyoekonomik durum,eğitim düzeyi ve kültürel faktörlerin ebeveyn ağız-diş sağlığı okuryazarlığı seviyesini etkilediği belirtilmektedir.Bu derleme,ebeveynlerin ağız-diş sağlığı okuryazarlığını artırmaya yönelik öneriler sunmaktadır.Eğitim programları,sağlık hizmetlerine erişimin artırılması,bilinçlendirme kampanyaları ve çocuk sağlığı programlarına ağız-diş sağlığı eğitiminin entegre edilmesi,çocukların uzun vadeli ağız ve diş sağlığını iyileştirmede önemli stratejiler olarak değerlendirilmektedir.Sonuç olarak,ebeveyn ağız-diş sağlığı okuryazarlığının artırılması,çocukların ağız ve diş sağlığını,genel sağlığını ve yaşam kalitesini olumlu yönde etkileyecek kritik bir faktör olarak öne çıkmaktadır.
subject: Research Article
  topic: section
subject: Çocuk Diş Hekimliği, Ağız-Diş Sağlığı Okuryazarlığı, Ebeveyn, Çocuk Sağlığı, Sağlık Okuryazarlığı
  topic: keywords
creator: Nevra Karamüftüoğlu
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2025-03-03
publication date: 2025-03-03
starting page: 97
ending page: 103

Türkiye'de Göç Sağlığı ve Sivil Toplum Kuruluşları
type: item
description: Göç, bireylerin daha iyi yaşam koşulları, güvenlik eksikliği veya ekonomik nedenlerle yer değiştirmesini ifade eder. Tarih boyunca sosyal, kültürel ve ekonomik yapıları şekillendiren göç, bireylerin fiziksel hareketliliği kadar sosyal etkileşimleri ve ekonomik dönüşümleri de beraberinde getirir. Özellikle 2011’de başlayan Suriye iç savaşı sonrası, Türkiye’de “zorunlu göç” kavramı ön plana çıkmıştır. Zorunlu göç, bireylerin savaş, doğal afetler veya insan hakları ihlalleri gibi nedenlerle yaşadıkları yerlerden ayrılmalarını ifade eder. Bu süreçte sığınmacı ve mülteciler, dil engelleri, kültürel farklılıklar ve sosyal dışlanma gibi çok boyutlu zorluklarla karşılaşabilir. Göç sağlığı bireylerin fiziksel, zihinsel ve sosyal refahını korumayı amaçlayan kapsamlı bir yaklaşımdır. Türkiye, dünyanın en büyük sığınmacı ve mülteci nüfusuna ev sahipliği yaparak göç sağlığı alanında uluslararası düzeyde önemli bir konuma ulaşmıştır. Sivil Toplum Kuruluşları (STK) sağlık okuryazarlığı, kültürel uyum ve birinci basamak sağlık hizmetlerine erişimin desteklenmesi gibi alanlarda kritik roller üstlenir. Kamu ve STK işbirliklerinin güçlendirilmesi, dijital çözümlerle hizmetlere erişimin kolaylaştırılması ve uzun vadeli finansal destekler, göç sağlığı alanında sürdürülebilir çözümler için gereklidir. Türkiye, bu kapsamlı yaklaşımıyla uluslararası iyi uygulamalara örnek teşkil ederken, toplum sağlığını ve uyumunu desteklemektedir.
subject: Research Article
  topic: section
subject: Göç, Sığınmacı, Mülteci, Göç Sağlığı, Sivil Toplum Kuruluşu
  topic: keywords
creator: Berk Geroğlu
creator: Seçil Özkan
rights: Telif Hakkı (c) 2025 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2025-03-03
publication date: 2025-03-03
starting page: 92
ending page: 96

Diyabet Ve Hipertansiyon: Başkentte Toplum Farkındalığının Bir Örneği
type: item
description: Bulaşıcı olmayan hastalıklar dünyanın her yerinde her kesimden insanı her yaşta etkilemekte, bireyler ve topluluklar için yıkıcı sağlık sonuçları doğurmaktadır. Görülme sıklığı hızla artan ve özellikle dünyadaki düşük ve orta gelirli toplumları etkileyen bulaşıcı olmayan hastalıkların başında gelen hipertansiyon ve diyabet tüm dünyada ölüm ve hastalıkların en sık nedenlerindendir. Türkiye’de erişkinlerde hipertansiyon prevalansı %31,8 olarak raporlanmaktadır. Kesitsel- tanımlayıcı tipteki bu çalışma, Ankara’nın tüm ilçelerinde, hipertansiyon ve diyabet farkındalığını artırmak için yürütülen toplum tabanlı çalışmalara katılan bireylerin hipertansiyon ve diyabet risk faktörlerini saptamak amacı ile yapılmıştır. Çalışmaya katılan 18 yaş ve üstü katılımcılardan 2460 kişiye ait veri incelenmiştir. Araştırma verisi, IBM Statistics22.0 SPSS paket programı ile istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Araştırmaya katılanların yaş ortalaması 47,6±14,6’dır. Tansiyon arteriyel ölçümlerde %60,8’inin kan basıncı normal saptanırken, %6,7’sinin anlık kan şekeri ölçümleri yüksek olarak saptanmıştır. Obez bireylerde kan şekeri ve kan basıncı anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. Bu durum obezitenin yüksek kan şekeri ve yüksek kan basıncında önemli risk olduğunu bir kez daha göz önüne sermektedir. Sonuç olarak, stantlarda sağlanan tansiyon ve kan şekeri ölçümleri, erken teşhis ve tedavi için önemli bir adım olabilir ve bireylerin kendi sağlık durumları hakkında bilinçlenmelerine yardımcı olabilir. Hipertansiyon ve diyabetle mücadelede, toplum tabanlı çalışmaların önemi ve etkisi göz önünde bulundurularak, daha kapsamlı ve hedefe yönelik çalışmaların yapılması önemlidir.
subject: Research Article
  topic: section
subject: Hipertansiyon, Diyabet, Toplum Farkındalığı
  topic: keywords
creator: Zeynep Belma Şenlik
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2024-05-07
publication date: 2024-05-07
starting page: 12
ending page: 20

Malatya’da Yaşayan 18-55 Yaş Arası Bireylerin Sağlık Okuryazarlığı Düzeylerinin İncelenmesi
type: item
description: Bu çalışmanın amacı Malatya’da yaşayan 18-55 yaş arası bireylerin sağlık okuryazarlığı düzeyini belirlemektir. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte tasarlanmış olan bu araştırma Aralık 2023–Ocak 2024 tarihleri arasında Türkiye’nin Malatya ilinde yürütüldü. Yeterli iletişim kurulabilen ve araştırmaya katılmayı kabul eden 18 ila 55 yaş aralığındaki 60 kişi araştırmaya dahil edildi. Araştırma verilerinin toplanmasında Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği kullanıldı. Veriler çevrimiçi anket yöntemiyle Google Forms uygulaması üzerinden toplandı. Çalışmada sağlık okuryazarlığı düzeyi yeterli-mükemmel olanlar yüzde 21,7 bulunmuştur. Yaş grupları, cinsiyet, medeni durum, sigara kullanma durumu ve sağlık güvencesine sahip olma durumları arasında sağlık okuryazarlığı düzeyi bakımından anlamlı fark bulunmamıştır. Bunların yanında fiziksel aktivite yapanlarda sağlık okuryazarlığı düzeyi anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak bu çalışma bireylerin sağlık okuryazarlığı düzeylerinin oldukça düşük olduğunu ve toplum sağlığının geliştirilmesi açısından bunun yükseltilmesinin oldukça önemli olduğunu göstermiştir. Toplumda sağlık okuryazarlığını artırmak için; halkı, doğru sağlık bilgisine nasıl ulaşabilecekleri konusunda bilgilendirmek amacıyla kampanyalar düzenlenmesi, özellikle aile hekimlerinin bu konuda sorumlu olduğu popülasyona karşı bilgilendirici olma rolünü üstlenmesi, hastalara verilen yazılı ve sözlü bilgilerin daha kolay anlaşılır olması amacıyla halktan da fikir alınarak ortak çalışmalar yapılması sağlanabilir.
subject: Research Article
  topic: section
subject: sağlık okuryazarlığı
  topic: keywords
subject: fiziksel aktivite
  topic: keywords
subject: tsoy-32
  topic: keywords
subject: yetişkin
  topic: keywords
subject: halk sağlığı
  topic: keywords
creator: Berkay Ceylan
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2024-05-07
publication date: 2024-05-07
starting page: 4
ending page: 11

Bibliyometrik Analize Genel Bir Bakış
type: item
description: Bibliyometri, belirli bir alan ya da konudaki, büyük hacimli verilerin bilgi kümelerini analiz ederek mevcut araştırmaların büyük resmini sunar. Bibliyometrik analizler bir araştırma alanına ya da konusuna ait yayınlarla ilgili olarak bunların entelektüel yapısını ortaya çıkarmak ve oluşan eğilimleri sunmak için çok sayıda bibliyometrik verinin özetlenmesini hedefler. Bir araştırma alanı ya da konusundaki belge, yazar, kaynak, kurum, ülkeler arasındaki ilişkiler atıf, ortak atıf, ortak yazarlık, bibliyografik eşleşme gibi bibliyometrik analiz teknikleriyle incelenir. Bu çalışmada, bibliyometrik analiz yöntemlerine genel bir bakış sağlanarak bibliyometrik analizlerin adımları ile ilgili fikir verilmesi amaçlanmıştır.
subject: Articles
  topic: section
subject: bibliyometri, bibliyometrik analiz, bilimsel haritalama
  topic: keywords
creator: Ayşen Gülçin Kara Çiğdem
creator: Asiye Uğraş Dikmen
creator: Seçil Özkan
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2024-01-19
publication date: 2024-01-19
starting page: 112
ending page: 116

Üniversite Öğrencilerinin Çevresel Sorunların Sağlık Üzerindeki Etkilerine Dair Algıları
type: item
description: Amaç: Bunu sağlamak, üniversite öğrencilerinin getirdiği sağlık üzerindeki potansiyel etkilere dair algılarını daha iyi anlamak ve bunun sonucunda çevre politikalarını ve bireysel kalıplarını nasıl etkileyeceğini irdelemek amaçlanmaktadır. Yöntem: Araştırma karışımı tipte bir anket çalışmasıdır. Araştırmaya, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'ne 1-30 Nisan 2021 günleri arasında görevliler ve gönüllü 232 üniversite öğrencisi dahil edilmiştir. Veriler IBM, SPSS 23 programı ile analiz edilmiştir. İstatistiksel tüketim düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %84,1’i de yaşadığı çevrede, çevre kirliliği sorunları olduğunu düşünmektedir. Ayrıca %0,9’u hiçbir zaman, %6,5’i neredeyse hiç, %43,1’i bazen, %29,7’si sıklıkla ve %19,8’i her zaman çevre ile ilgili sorunların sağlığa zarar verdiğini ifade etmiştir. Yaşadığı çevrede çevre kirliliği sorunları olduğunu düşünenler düşünmeyenlere göre, kronik hastalığı olanlar da olmayanlara göre anlamlı olarak daha yüksek oranda çevre sorunlarının sağlığa sıklıkla veya her zaman zarar verdiğini düşünmektedir. Sonuç: Çalışmamızın sonuçları, genel olarak çevre bilincinin yüksek olduğunu göstermekle birlikte, düzenleme koşullarından sağlık üzerindeki etkiler konusunda bazı donanımları ortaya koyduğunu ortaya koyuyor.. Bu nedenle, çevre sağlık okuryazarlığının parçaları ve bireylerin uyarı konuları hakkında daha fazla kartel ve duyarlı olmalarının teşvik edilmesi önemlidir.
subject: Research Article
  topic: section
subject: Çevresel sorunlar, sağlık, çevre sağlığı, çevre sağlık okuryazarlığı, öğrenci
  topic: keywords
creator: sümeyye nur budak
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2024-05-07
publication date: 2024-05-07
starting page: 21
ending page: 29

Results and needs of training of trainers of NGO staff working in the earthquake zone after the devastating earthquake in Turkey on 6 February
type: item
description: Depremler, yer kabuğundaki enerjinin aniden açığa çıkması sonucu oluşan doğal afetlerdir. Bu olaylar sadece fiziksel altyapıyı değil aynı zamanda toplumun genel sağlığını da etkiler. Doğal afetler olarak depremlerin sağlık sistemleri üzerinde geniş kapsamlı sonuçları vardır ve yalnızca acil tıbbi ihtiyaçları değil, aynı zamanda toplumların uzun vadeli refahını da etkilerDepremin akut dönemiyle birlikte günümüze kadar birçok sivil toplum kuruluşu deprem bölgesinde hizmet vermeye başlamıştır. Özellikle sağlık alanında halk sağlığının korunması amacıyla birçok sivil toplum kuruluşu gerek eğitim gerekse depremzedelere maddi destek anlamında kamu otoritesi ile birlikte çalışmalarını sürdürmektedir. Bölgeye yapılan ziyaretlerde bu kuruluşlarda çalışan gönüllü gruplarının eğitim ve iletişim becerilerinde farklılıklar olduğu dikkat çekmiştir. Bu farklılıkları en aza indirmek ve topluma doğru bilgiyi uygun iletişim ve eğitim teknikleri ile aktarmak amacıyla deprem bölgesinde hizmet veren STK çalışanlarından 30 kişiye eğitim verilmesi planlanmıştır. Yöntem: Ekim 2023 başında planlanan eğitim, deprem bölgesinde faaliyet gösteren STK'ların yöneticilerine e-posta yoluyla duyuruldu. Başvuru yapan ilk STK'lardan 3-5 katılımcı alınarak 30 kişinin eğitimi tamamlandı. Sonuç: Katılımcıların verdiği doğru cevap sayısına göre ön test ve son testte toplam doğru cevap sayısına göre yapılan analizde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,001). Katılımcıların 20'si (%69,0) eğitimin süresini uygun bulurken, 8'i (%27,6) çok kısa olduğunu belirtmiştir. Bu eğitimin kişisel becerilerine katkısını birden ona kadar derecelendirmeleri istendiğinde katılımcılar ortalama 8,10±1,68 yanıtını vermiştir. Değerlendirme formunda bu eğitimde işlenen konulardan hangisinin mesleğinizde en faydalı olacağı sorulduğunda katılımcıların %76'sı (22/29) iletişim becerileri, %68,9'u WASH eğitimi, %65,5'i (19/29) problem çözme, %55,17'si (16/29) tüm konular ve %34'ü birinci basamak sağlık hizmetleri ce…
subject: Research Article
  topic: section
subject: Deprem, STKlar, birincil koruma, eğtici eğitimi
  topic: keywords
creator: Hülya Şirin
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2024-01-19
publication date: 2024-01-19
starting page: 106
ending page: 111

Ankara Tütün Ve Tütün Ürünlerinin Kullanımı İle Mücadele Çalıştayı: Etkinlik Deneyimi
type: item
description: Amaç: Başkent Ankara’da Valilik ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi işbirliği ile paydaş kurum, kuruluş ve sivil toplum kuruluş temsilcilerini bir araya getirerek ilde tütün ve tütün ürünlerinin kullanımı ile mücadeleye katkı sağlamak amacıyla “Ankara Tütün Ve Tütün Ürünlerinin Kullanımı İle Mücadele Çalıştayı” düzenlenmiştir. Bu çalışma, çalıştay masalarında ele alınan hususların ve uzman katılımcı görüşlerinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Çalıştay için 5 farklı salonda oluşturulan 5 çalıştay masasında toplam 210 katılımcı bilgi, görgü, tecrübe ve önerilerini aktarmışlardır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 41,4±10,8 (minimum:18-maksimum:65), %58,1(n=122)’i kadın, %63,3(n=133)’ü lisansüstü eğitim seviyesine sahip olup %10,0(n=21)’u halen sigara kullandığını, %18,1(n=38)’i ise kullanmakta iken bıraktığını ifade etmiştir. Sonuç: Dumansız hava sahası uygulaması ile geçmişte Dünya’ya örnek gösterilen Türkiye’de, tütün kullanımının artış trendinde olduğu bir dönemde tütün kullanımı ile mücadelenin her kesimden uzmanlar tarafından etraflıca ele alınmış olan bu çalıştayın çıktılarının, Başkent Ankara ve Türkiye’nin verdiği mücadeleye rehber olması beklenmektedir.
subject: Research Article
  topic: section
subject: Tütün
  topic: keywords
subject: Tütün Ürünleri
  topic: keywords
subject: Tütün kontrolü
  topic: keywords
subject: Çalıştay
  topic: keywords
subject: Ankara
  topic: keywords
creator: YUNUS EMRE BULUT
creator: NUREDDİN ÖZDENER
creator: TOKER ERGÜDER
creator: HAMİT HARUN BAĞCI
creator: METİN HASDE
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2024-01-19
publication date: 2024-01-19
starting page: 99
ending page: 105

Ankara Gazi Üniversitesi Hastanesi’ne başvuran gebelerin gebelik takip durumu ve etkileyen faktörlerinin değerlendirilmesi
type: item
description: Bu çalışma, Ankara Gazi Üniversitesi Hastanesi'ne başvuran 241 gebenin gebelik takip durumunu ve etkileyen faktörleri incelemeyi amaçlamaktadır. Kadınların demografik özellikleri, gebelik süreçleri, doğurganlık özellikleri, gebelik takibi yaptırma durumları ve etkileyen faktörlere dair veriler kadın hastalıkları ve doğum polikliniğinde yapılan anketler aracılığıyla toplanıp SPSS 23.0 programı kullanılarak analiz edildi. Bu çalışmanın bulgularına göre çalışan ve çalışmayan kadınlar arasında gebelik takibi yaptırma durumu arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Ancak, eşiyle akrabalık ilişkisi olan kadınların gebelik takibi yaptırma olasılığının daha düşük olduğu belirlendi. Gebeliği süresince alkol kullanan kadınların gebelik takibi yaptırmama olasılığı daha yüksek bulundu. Aylık hane geliri 2 asgari ücret ve altında olan kadınların gebelik takibi yaptırmama riskinin, 4 asgari ücretten fazla olan kadınların 3,7 katı olduğu tespit edildi. Sonuç olarak, çalışma, gebelik takibi yaptırma eğilimini etkileyen faktörleri değerlendirerek, düşük gelire sahip, eşiyle akrabalık ilişkisi olan ve gebeliğe rağmen alkol kullanmaya devam eden kadınların bu hizmetlerden yeterince faydalanmama eğiliminde olduğunu ortaya koymaktadır. Gebelik takibi ve doğum öncesi bakımın önemi vurgulanarak, bu gruplara yönelik bilinçlendirme ve erişilebilirlik konularında önlemler alınması önerilmektedir.
subject: Research Article
  topic: section
subject: gebelik takibi
  topic: keywords
subject: doğum öncesi bakım
  topic: keywords
subject: halk sağlığı
  topic: keywords
subject: gebelik
  topic: keywords
subject: gebelik izlemi
  topic: keywords
subject: kadın hastalıkları ve doğum
  topic: keywords
creator: Cansu Özbaş
creator: Kadir Serdar Yılmaz
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2024-01-19
publication date: 2024-01-19
starting page: 89
ending page: 98

Türkiye Ve Dünya’da Bulaşıcı Hastalık Bildirim Sistemlerinin Güncel Durumu Ve Karşılaştırılması
type: item
description: Bulaşıcı hastalıklar, yüzyıllardır insan sağlığı üzerinde ciddi tehditler oluşturmuş ve hala devam etmekte olan önemli bir sağlık sorunudur. Bu hastalıkların yarattığı salgınlar ve ölüm oranları, dünya genelinde sağlık sistemlerini etkilemektedir. Dünya’da ve Türkiye’de bulaşıcı hastalıkların erken teşhisi, kontrol altına alınması için çeşitli bildirim sistemleri geliştirilmiştir. Türkiye’de şu anda bildirimi zorunlu bulaşıcı hastalıklar listesinde 81 hastalık bulunmaktadır. Bu hastalıklar A, B, C ve D grubu olarak gruplandırılmıştır. Amerika'da bulaşıcı hastalıkların bildirimi ve izlemi Ulusal Bildirimi Zorunlu Hastalıklar Sürveyans Sistemi'nin (NNDSS) üzerinden yapılmaktadır ve sağlık departmanları, hastane ve laboratuvarlar gibi sağlık hizmeti sunan kuruluşlardan bu hastalıkların bildirimleri yapılabilmektedir. Bu bildirimler, hastalıkların yerel, eyalet ve ulusal düzeyde izlenmesini sağlar. Avrupa'da ise Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), üye devletlerden bulaşıcı hastalıklarla ilgili sürveyans verilerini toplar, analiz eder ve yayınlar. Bu veriler, gösterge tabanlı hastalık sürveyansı ve olay tabanlı sürveyans olmak üzere iki temel veri kaynağından gelir. ECDC, üye devletlerden gelen verileri değerlendirir ve AB'nin belirlediği vaka tanımlarına uygunluğunu doğrular.
subject: Research Article
  topic: section
subject: bulaşıcı hastalıklar
  topic: keywords
subject: bildirim sistemi
  topic: keywords
subject: sürveyans
  topic: keywords
creator: Cansu Özbaş
creator: Osman Burak Demirbaş
rights: Telif Hakkı (c) 2024 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2024-01-19
publication date: 2024-01-19
starting page: 80
ending page: 88

Ali-Abad eğitim hastanesindeki Sağlık Çalışanlarının afet yönetimine yönelik Bilgi, Tutum ve Uygulamaya Hazır Olma Durumları (KArP)
type: item
description: Amaç: Bu çalışmanın amacı, Kabil Afganistan'daki Ali Abad eğitim hastanesinde çalışan sağlık personelinin afet yönetimi ve afete hazırlık konusundaki Bilgi, Tutum ve Uygulamaya Hazır olma (KArP) düzeylerini değerlendirmektir. Gereç ve yöntem: Kesitsel bir çalışma, Mart 2023'te Ali-Abad eğitim hastanesindeki 107 sağlık personeli ile kendi kendine uygulanan bir anket kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bağımsız kategorik değişkenler arasındaki KArP durumu farkını karşılaştırmak için ki-kare testi kullanılmıştır. Katılımcıların ölçek puanlarını sosyo-demografik özelliklerine göre karşılaştırmak için Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri kullanılmıştır. Bulgular: Doksan sekiz (%91,58) sağlık personeli çalışmaya katılmayı kabul etmiştir. Sağlık çalışanlarının yalnızca %35,7'si afet yönetimi ve hazırlık konusunda iyi düzeyde bilgiye sahipken, sağlık personelinin %53,1'i afet yönetimi ve hazırlık konusunda olumlu bir tutuma sahiptir ve sağlık çalışanlarının yaklaşık %54,1'i Uygulamaya Hazırlık ölçeğinde orta düzeyde puan almıştır. Tıp doktorları, daha uzun iş deneyimine sahip sağlık personeli ve afetlere maruz kalma geçmişi olanların KArP puanları, karşılaştırıldıkları gruplara göre önemli ölçüde daha yüksektir. Sonuç: Katılımcılar arasında orta düzeyde bir tutum olması, Afganistan'daki sağlık çalışanları arasında bilgi düzeyini ve Uygulamaya Hazır Olma Durumunu artırmak için eğitim politikalarımızı benimsemek için iyi bir fırsattır.
subject: Research Article
  topic: section
subject: Afet, Sağlık personeli, Afganistan, Bilgi, Tutum, Davranış
  topic: keywords
creator: Sayed Abdullah Sadaat
creator: Ahmad Abed Ahmadi
creator: Hulya Sirin
rights: Telif Hakkı (c) 2023 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2023-08-03
publication date: 2023-08-03
starting page: 69
ending page: 79

Dünyada ve Ülkemizde Pandemi Sürecinde Toplum Eczacılarının Rolü
type: item
description: Değişen ve gelişen eczacılık hizmetleri kapsamında sağlık sektörünün önemli bir parçası olan ve toplumla yoğun bir etkileşimde bulunan eczacılar sadece reçete edilen ilaçları karşılama görevini yerine getirmekle kalmayıp hastalara danışmanlık hizmeti sunan ve farmasötik bakım uygulayarak tedavilerini yakından takip eden bir meslek mensubuna dönüşmüştür. COVID-19 pandemisi sırasında ise eczacılar yerel ve ulusal düzeyde farmasötik bakım ve danışmanlık hizmetlerine devam etmekle birlikte yeni rol ve sorumluluklar da üstlenmeye başlamıştır. İnfodeminin de eşlik ettiği ve yanlış bilgilerin doğrulardan daha hızlı yayıldığı COVID-19 pandemisinde eczacılar, doğru bilgilerin güvenilir kaynaktan halka ulaştırılmasını sağlayarak kaygı ve paniğe kapılmalarının önüne geçmiştir. Bu çalışmada pandemi sırasında Ülkemizde ve dünya genelinde eczacıların rol ve sorumlulukları güncel literatür ışığında incelenmiş, konunun önemine dikkat çekilmesi amaçlanmıştır.
subject: Review
  topic: section
subject: COVID-19 Pandemisi, Eczacının Danışman Rolü, Farmasötik Bakım, Eczacı-Hasta İletişimi
  topic: keywords
creator: ÖZGECAN GÜL HIZAL
creator: ASİYE UĞRAŞ DİKMEN
rights: Telif Hakkı (c) 2023 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2023-08-03
publication date: 2023-08-03
starting page: 58
ending page: 61

Avrupa'da Yenilikçi Yöntemler ile Sağlık Okuryazarlığı Eğitim Programı Geliştirme ve Tıp Eğitimine Entegre Etme-HELEM-EU
type: item
description: HELEM-EU projesi; Avrupa’da tıp eğitiminde kullanılmak üzere bir “sağlık okuryazarlığı eğitim programı” geliştiren bir projedir. Avrupa Birliği ERASMUS + Programı(Yüksek öğretim) tarafından finanse edilen üç yıllık bir projedir. Gazi Üniversitesi proje yürütücülüğünü yapmaktadır. Proje ortakları, Türkiye’den Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Hacettepe Üniversitesi ve Lokman Hekim Üniversitesi, İspanya’dan Murcia Üniversitesi, Hollanda’dan Maastricht Üniversitesi , İtalya’dan IIAPHS ’dır. Sağlık okuryazarlığı, kişilerin sağlıkla ilgili doğru ve güvenilir bilgi kaynaklarına ulaşma, anlama ve uygulama becerisidir. Dolayısıyla sağlık okuryazarlığı, broşürleri okuyabilmekten ve randevu alabilmekten daha fazlasıdır. Sağlık okuryazarlığı, insanların sağlık bilgilerine erişimini ve eriştikleri bilgileri etkili bir şekilde kullanma kapasitelerini iyileştirerek sağlık iletişimini güçlendirme için kritik öneme sahiptir. Diğer bir deyişle; herhangi bir ilacın hangi dozda alınması gerektiği, tahlil sonuçlarının, tansiyon ve şeker ölçümündeki rakamların ne anlama geldiği, bazı alışkanlıkların getirdiği risk­lerin bilincinde olmak gibi birçok konu sağlık okuryazarlığı kapsamındadır. Ülkelerin gelişmişlik düzeylerine bakılmaksızın sağlık okuryazarlık düzeyinin tüm dünyada düşük olduğu literatürde sıklıkla tartışılmaktadır. Bu nedenle sağlık okuryazarlığının geliştirilmesi adına birçok çalışma yapılmaktadır. Fakat genellikle uygulamalar halkın sağlık okuryazarlığı bilgi düzeyini geliştirme yönünde olmaktadır. Sağlık okuryazarlığıyla ilgili önemli noktalardan bir diğeri ise çalışmamızın temel konusu olan doktorların bireylerin sağlık okuryazarlığına yaklaşımı ve sağlık iletişimidir. Bu nedenle hekimlerin ve tıp fakültesi öğrencilerinin sağlık okuryazarlığına yaklaşımının güçlendirilmesi ve sağlık iletişimi seviyesinin arttırılması, toplumun genel sağlık okuryazarlığı düzeyinin arttırılmasına ve etkin sağlık iletişiminin kurulmasına önemli derecede katkı sağlayacaktır. Bunu sağlamanın en…
subject: Research Article
  topic: section
subject: sağlık okuryazarlığı
  topic: keywords
subject: tıp eğitimi
  topic: keywords
subject: erasmus proje
  topic: keywords
creator: Seçil Özkan
creator: Olga Gershuni
creator: Hulya SIRIN
creator: L.Hilal ÖZCEBE
creator: Joaquín García-Estañ López
creator: Sarp ÜNER
creator: Igor VITALE
creator: Sevgi TURAN
creator: Mustafa ALTUNSOY
creator: Metin HASDE
creator: Asiye U. DIKMEN
creator: H. Ahmet PEKEL
rights: Telif Hakkı (c) 2023 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2023-08-03
publication date: 2023-08-03
starting page: 62
ending page: 68

Çevre ve Çocuk Sağlığı
type: item
description: Öz Çocuk ve çevre sağlığı ilişkilendirilerek yapılan çalışmaların temel amacı çocuklarda ve onların ileriki yaşamlarında ortaya çıkan hastalık, sakatlık ve ölüm oranlarını azaltmaktır. Çocukların sağlığını etkileyebilecek riskler, kirleticiler veya bulaşanlar pek çok ortamda bulunabilir. Çocuk sağlığını etkileyen tehlikeler arasında hava kirliliği, su, sanitasyon ve vektör kaynaklı hastalıklar, kimyasallar, elektronik atıklar ve iklim değişikliği yer almaktadır. En büyük hastalık yükü, düşük ve orta gelirli ülkelerde ve en savunmasız popülasyonlar arasında bulunmaktadır. Çevre sağlık okuryazarlığı çevresel kirleticilerin sağlığı nasıl etkilediğinin anlaşılmasını teşvik etmek için çevre, sağlık ve sosyal bilimlerden içerik ve stratejiler içeren gelişmekte olan bir çalışma alanıdır. Çevre sağlığı ve okuryazarlığı hakkında insanların bilgi düzeyini ölçmek ve geliştirmek için ölçek geliştirilmesi ve kullanılması önemlidir. Çevreyle ilgili bazı ölçekler türkçeye uyarlanmıştır. Bununla birlikte Türkiye’de iç ortam çevresi ve tehlikeleri ile ilgili ölçek bulunmaması dikkat çekmektedir. Bu eksiklik aslında çok önemli tehlikeler barındıran iç ortamların nekadar gözardı edildiğini göstermektedir. Çocukların çevre sağlığı konusunun, akademik dünyanın ve toplumun önde gelen araştırma konularından birisi olması büyük önem taşımaktadır. Çevre, çocukların sağlığını korumanın ve sağlık eşitsizliklerini azaltmanın en temel unsurunu oluşturmaktadır. Çevresel riskleri uygun şekilde azaltmak için sağlık, enerji, ulaşım, sanayi/ticaret, konut ve su sektörleri gibi sektörler arası eylemler gerekli olacaktır.
subject: Review
  topic: section
subject: Anahtar Kelimeler: Çevre, çocuk sağlığı, çevre sağlığı, çevre sağlığı okuryazarlığı.
  topic: keywords
creator: Nurbanu Karlı Öksüz
rights: Telif Hakkı (c) 2023 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2023-08-03
publication date: 2023-08-03
starting page: 45
ending page: 48

Sağlık Okuryazarlığı Özelinde Ölçek Geliştirme Aşamaları
type: item
description: Bu derleme, ölçek geliştirecek akademisyenlerin, sistematik yaklaşmasına yardımcı olacak, aynı zamanda konu ile ilgili bilgilere daha kolay ulaşımlarını sağlayarak çalışmalarında kolaylaştırıcı olmak amacı ile sağlık okuryazarlığı özelinde ölçek geliştirme aşamaları takip edilerek yazılmıştır.
subject: Review
  topic: section
subject: Sağlık okuryazarlığı, ölçek geliştirme,
  topic: keywords
creator: Tufan Nayir
rights: Telif Hakkı (c) 2023 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2023-08-03
publication date: 2023-08-03
starting page: 49
ending page: 57

Gençlerin Öğrenim Yaşamı Boyunca Okul İklimi Deneyimleri
type: item
description: Özet Amaç: Araştırmada üniversite öğrencilerinin okul ikliminin değerlendirilmesi ve öğrencilerin öğrenim hayatları boyunca eğitimciler tarafından farklı şiddet türlerini içeren kötü muameleye maruz kalma durumlarının araştırılması amaçlanmıştır. Yöntemler: Bir tıp fakültesinde yapılan bu araştırma tanımlayıcı tiptedir. Araştırma verileri, öğrencilerin demografik bilgi formu, Üniversite İklim Ölçeği ve Eğitici Şiddeti Deneyimi Soru Formu ile toplanmıştır. Bulgular: Bu araştırmanın örnekleminde 425 tıp fakültesi öğrencisi yer almaktadır; yaş ortalaması 22,33’tür (SS: 2,25). Katılımcıların %51,8’i öğrenim yaşamlarında herhangi bir dönemde eğitimciler tarafından farklı şiddet türlerini içeren kötü muameleye maruz kaldıklarını belirtmişlerdir. Kötü muameleye maruz kalma biçimlerinin ilkokulda %22,4’ü fiziksel, lisede %19,5’i ve üniversitede %26,6’sı duygusaldır. Katılımcıların %34,1’i üniversite iklimini pozitif (açık) değerlendirirken, %28,5’i negatif (kapalı) değerlendirmiştir. Üniversite iklimini negatif (kapalı) olarak değerlendirenin %48,8’i kötü muameleye maruz kaldığını belirtmiştir (p<0.05). Sonuç: Araştırmaya katılan her iki katılımcıdan biri eğitim hayatı boyunca eğitimciler tarafından kötü muameleye maruz kaldıklarını beyan etmişlerdir. Kötü muameleye maruz kalan öğrenciler üniversite iklimini daha negatif yorumlamışlardır. Anahtar sözcükler: Okul iklimi, kötü muamele, eğitimci şiddeti, şiddet.
subject: Research Article
  topic: section
subject: Okul iklimi, kötü muamele, eğitimci şiddeti, şiddet.
  topic: keywords
creator: Baran Alkan
creator: Elif Gizem Ertuğrul
creator: Kerem Gözaydın
creator: Yağmur Sena Tosun
creator: Aslı Akyol
creator: İrem Sığındı
creator: Damla Eken
creator: Elif Sözeri
creator: Salih Özayaşlıol
creator: Şükrü Atak
creator: Mustafa Enes Özden
creator: Tülin Çoban
creator: Mahmut Saadi Yardım
creator: L. Hilal Özcebe
rights: Telif Hakkı (c) 2023 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2023-08-03
publication date: 2023-08-03
starting page: 30
ending page: 36

Fabrika Çalışanlarının İş Güvenliği Kültürü ve İş Doyum Düzeylerinin Belirlenmesi
type: item
description: Otomotiv sektörü iş güvenliği açısından geniş çaplı riskler barındırır.Bu sektörde araç bakım onarım işkolunda görevli işçiler el ve ayakların, hareketli makina parçaları arasına sıkışması, düşen nesnelerin çarpması,yangın ve patlama gibi ciddi fiziksel ve kimyasal tehlikelere maruz kalabilmektedirler. Bu bağlamda iş güvenliği kültürünün oluşturulması ve sürdürülmesi esastır.İş güvenliği kültürü geliştirilmesi, işyerinde olumlu ve güvenli bir ortam oluşturulması, hem iş doyumunun artırılmasında hem de iş kazalarının azalmasında etkilidir.Çalışmanın amacı; fabrika çalışanlarının iş güvenliği kültürü ve iş doyum düzeylerini belirlemek ve etkili faktörlerle ilişkisini tespit etmektir. Çalışma tanımlayıcı niteliktedir.Veriler sosyo-demografik özellikler formu,“İş Güvenliği Kültürü Ölçeği ve Minnesota İş Doyum Ölçeği” ile toplanmıştır.Çalışmaya 154 personel katılmış ve katılım oranı %70’tir. Veriler SPSS 20.00 Paket programında değerlendirilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 42,34±7,89’dur.İşe başlama yaşı en küçük 8’dir.“Yönetimin Güvenlik Bağlılığı” ile “Güvenlik Davranışları” arasında pozitif yönde anlamlı bir korelasyon tespit edilmiştir (p<0,05, r:0,520).Çalışanların %52’si iş kazasına tanık olmuştur. İş kazası geçirme nedeni en fazla“Dalgınlık ve dikkatsizlik (%58,4) olarak belirtmişlerdir. Çalışanların iş doyumu ile iş kazası geçirme ve iş kazasına tanık olma durumları arasında anlamlı bir fark yoktur(p>0,005). Çalışanların yaşları arttıkça risk analizine ilişkin bilgi düzeyleri artmaktadır.Bekârların güvenlik algıları,küçük yaşta işe başlayanlar ve üniversite mezunlarının iş doyumları yüksektir.Yönetimin iş güvenliği uygulamalarına bağlılığı ne kadar fazlaysa çalışanların güvenli davranışları o derecede artmıştır. Araştırmaya katılanların iş kazası geçirme durumu iş doyumunu etkilememektedir.İş kazasına tanık olanlar, iş güvenliği ile ilgili kapsamlı eğitim aldıklarını düşünmektedirler.Buna göre;iş güvenliği kültürünün öneminin tüm çalışanlara ve yöneticilere …
subject: Research Article
  topic: section
subject: Güvenlik Kültürü
  topic: keywords
subject: İş doyumu
  topic: keywords
subject: İşçi
  topic: keywords
creator: Elif Saraç
rights: Telif Hakkı (c) 2023 Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi
date: 2023-08-03
publication date: 2023-08-03
starting page: 37
ending page: 44